Các đồng chí chủ trì hội thảo _ Ảnh: Đinh Giang
Tham
dự và đồng chủ trì hội thảo có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Võ
Văn Thưởng, Thường trực Ban Bí thư, Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện
Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương;
đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên
giáo Trung ương; cùng các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng:
Trần Hồng Hà, Phó Thủ tướng Chính phủ; Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Văn
hóa, Thể thao và Du lịch; Đoàn Minh Huấn, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng
sản.
Dự
hội thảo còn có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện các ban,
bộ, ngành, đoàn thể, lãnh đạo các tỉnh, thành phố; các chuyên gia, nhà
khoa học, nhà hoạt động thực tiễn trong lĩnh vực văn hóa, đại diện một
số cơ sở nghiên cứu, đào tạo về văn hóa, nghệ thuật, các cơ quan thông
tấn, báo chí trung ương và địa phương. Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại 63 tỉnh/thành phố trên cả nước.
Hội
thảo là diễn đàn để các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức có liên
quan và các nhà quản lý, nhà khoa học, nhà hoạt động thực tiễn thảo
luận làm rõ những giá trị cốt lõi của “Đề cương về văn hóa Việt Nam” (gọi tắt là Đề cương),
cũng như sự vận dụng đường lối văn hóa của Đảng vào quá trình đấu tranh
giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.
Phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thảo, đồng chí Nguyễn
Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia
Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định, Hội thảo
“80 năm Đề cương về văn hóa Việt Nam (1943 - 2023) - Khởi nguồn và động
lực phát triển” là hoạt động rất có ý nghĩa để tôn vinh và nhận thức rõ
hơn về giá trị lịch sử, chính trị, khoa học, tầm vóc thời đại về sự ra
đời của Đề cương trong tiến trình phát triển của nền văn hóa và
sự nghiệp cách mạng của dân tộc, góp phần triển khai thắng lợi quan
điểm, định hướng, mục tiêu và nhiệm vụ phát triển văn hóa, con người
trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và kết luận của Hội nghị văn hóa
toàn quốc triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về lĩnh vực văn
hóa năm 2021, quán triệt sâu sắc bài phát biểu quan trọng của đồng chí
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị này.
Đề cương
ra đời năm 1943, do đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh khởi thảo, thể
hiện tầm nhìn, tư duy chiến lược của Đảng ta về vị trí, vai trò, tầm
quan trọng của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Đề cương vừa mang
lập trường, lý luận khoa học mác-xít mới mẻ về văn hóa vừa mang sứ mệnh
khơi thông những mạch nguồn của văn hóa dân tộc trong bối cảnh đẩy mạnh
cao trào phản đế, phản phong, tiến tới Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm
1945. Đề cương đã tạo ra sự thống nhất về nhận thức, tư tưởng
văn hóa cho nhân dân, nhất là tầng lớp trí thức, văn nghệ sĩ có tâm
huyết, cổ vũ lòng tự hào dân tộc, khích lệ tinh thần dấn thân cho cách
mạng, thật sự trở thành ngọn đuốc soi đường cho sự phát triển nền văn
hóa mới.
Đồng chí Nguyễn
Xuân Thắng nhấn mạnh, trên cơ sở nhận thức rõ ý nghĩa quan trọng, tính
chất đúng đắn của những luận điểm, nguyên tắc, đường lối của bản Đề
cương, ngày nay, Đảng ta đã hình thành quan điểm: phát triển con người
phải được đặt vào vị trí trung tâm và là mục tiêu của quá trình phát
triển văn hóa. Nền văn hóa mà chúng ta đang xây dựng là nền văn hóa của
nhân dân, nhân dân vừa là chủ thể sáng tạo, trao truyền, đồng thời cũng
là chủ thể thụ hưởng những giá trị của nền văn hóa ấy. Một mặt, văn hóa phải hướng mọi sáng tạo, mọi hoạt động phục vụ đông đảo quần chúng nhân dân; mặt khác,
cần phải vun đắp cho những tài năng văn hóa nghệ thuật, để có những tác
giả với những tác phẩm mang giá trị “đỉnh cao”; kiên quyết chống lại
mọi sự xâm lăng về văn hóa, bài trừ các hình thức văn hóa lai căng, mê
tín, dị đoan, ảnh hưởng xấu đến thuần phong mỹ tục, tăng cường sức đề
kháng, miễn nhiễm với những luận điệu xuyên tạc lịch sử, xuyên tạc sự
nghiệp cách mạng và truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.
Hội thảo gồm 2 nội dung chính: Giá
trị lý luận và thực tiễn của Đề cương về văn hóa Việt Nam; văn hóa, con
người Việt Nam - Nền tảng tinh thần, động lực phát triển đất nước trong
giai đoạn mới. Với 1 báo cáo trung
tâm và gần 175 tham luận của các bộ, ban, ngành, các địa phương, các
nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và hoạt động
văn hóa, 8 tham luận trình bày trực tiếp và một số ý kiến trao đổi, thảo
luận bàn tròn, hội thảo tập trung làm rõ một số vấn đề sau:
Một là, khẳng định ý nghĩa khoa học, tầm vóc lịch sử và những giá trị trường tồn của bản Đề cương
về văn hóa Việt Nam trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; luận
giải về nội dung, cách thức kế thừa và phát huy giá trị của Đề cương
trong sự nghiệp xây dựng, phát triển toàn diện văn hóa, con người Việt
Nam trước những tác động của bối cảnh mới trên cả phương diện lý luận và
thực tiễn.
Hai là, tiếp
tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về vai trò của văn hóa đối với
phát triển; về đầu tư cho văn hóa; về xây dựng các chiến lược, quy
hoạch, kế hoạch và các đề án phát triển bảo đảm tính tổng thể, đồng bộ
và toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã
hội và môi trường, với sự ưu tiên khi thực thi trọng trách gìn giữ, bảo
tồn các di sản thiên nhiên, di sản văn hóa của đất nước.
Ba là, hoàn
thiện thể chế, pháp luật và chính sách tạo môi trường cho các hoạt động
văn hóa và huy động nguồn lực cho phát triển văn hóa, con người. Xây
dựng, ban hành những quy định, chính sách, mô hình quản lý mới thúc đẩy
các hoạt động văn hóa, nghệ thuật phát triển tích cực và lành mạnh; phát
triển đồng bộ mọi phương diện văn hóa quốc gia, như văn hóa chính trị,
văn hóa kinh doanh và đạo đức doanh nhân, văn hóa ứng xử trong xã hội và
gia đình; tháo gỡ những điểm nghẽn, vướng mắc trong huy động, phân bổ
các nguồn lực từ cả nhà nước và xã hội, nhất là về các cơ chế phân cấp,
phân quyền, hợp tác công - tư, khuyến khích các doanh nghiệp, người dân
tham gia bảo tồn, phát triển văn hóa, nghệ thuật…; xây dựng, tổ chức
thực hiện các chương trình, kế hoạch, dự án phát triển văn hóa, con
người trong giai đoạn tới.
Bốn là, xây
dựng đội ngũ những người làm công tác văn hóa có phẩm chất, năng lực
chuyên môn xứng tầm với yêu cầu, nhiệm vụ của tình hình mới. Chú trọng
đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ, đội ngũ những người làm
công tác văn hóa; khuyến khích, động viên, đãi ngộ và tôn vinh, xây
dựng cơ chế mở, linh hoạt về tuyển dụng, tiền lương, tạo điều kiện để
đội ngũ này phát huy tài năng, sức sáng tạo, cống hiến vào sự nghiệp
phát triển văn hóa, con người.
Năm là, thúc
đẩy các ngành công nghiệp văn hóa và thị trường văn hóa phát triển. Xây
dựng và hoàn thiện các cơ chế, chính sách đồng bộ phát triển nguồn nhân
lực chất lượng cao, chú trọng đầu tư hạ tầng giao thông, hạ tầng số, hạ
tầng văn hóa - xã hội; tăng cường quảng bá hình ảnh, thương hiệu quốc
gia. Hoàn thiện thể chế, phát huy vai trò của cơ chế thị trường trong
huy động và phân bổ các nguồn lực để phát triển văn hóa. Xử lý hài hòa
mối quan hệ giữa nhà nước, thị trường và xã hội trong phát triển văn
hóa; mỗi quan hệ chủ thể quản lý, chủ thể sáng tạo, chủ thể thực hành,
chủ thể truyền bá văn hóa; phát huy vai trò của nhân dân với tư cách là
trung tâm của sự sáng tạo và hưởng thụ văn hóa.
Hội thảo là một trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 80 năm ra đời Đề cương về văn hóa Việt Nam./.